Sonda

Jaki podwieczorek byłby najlepszy dla Twojego dziecka?
 

Losowe zdjęcie

4.jpg

Linki:

 

Home Grupa 6- latków Rozwój społeczno- emocjonalny dziecka 6-letniego:...

Rozwój społeczno- emocjonalny dziecka 6-letniego:...

 

 

W tym wieku dziecko przeżywa ponownie trudny okres( przypominający zachowanie 2,5 latka), staje się mniej zrównoważone emocjonalnie, popada w skrajne stany, od uwielbienia do nieopanowanej nienawiści w stosunku do wszystkich ludzi a zwłaszcza bliskich. (Potrafi więc uściskać matkę serdecznie mówiąc ,,Kocham Cię ‘’a za chwilę wybuchnąć gwałtownie: ,,Nienawidzę cię”.

- sześciolatek dąży do tego by być najważniejszą osobą w rodzinie- wszyscy mają spełniać jego potrzeby, domaga się wszystkiego czego zapragnie, oczekuje, że to inni będą dostosowywać się do jego wymagań.

- bardzo łatwo złości się na osoby, które nie zaspokajają jego potrzeb, szczególnie narażone na liczne pretensje i oskarżenia sześciolatka są w tym okresie mamy.

- dopiero gdy wszystko idzie po jego myśli jest zdolne do okazania czułości lub udzielenia pomocy.

- dziecko jest skłonne do kłótni i godzinnych dyskusji nad wydanym poleceniem.

- trudno jest je odwieść od wcześniej zaplanowanej aktywności.

- bardzo źle znosi wszelkie niepowodzenia, nie umie przyjąć krytyki, czy kary, nie jest w stanie przegrywać w zabawie- aby się przed tym uchronić, potrafi odwołać się do oszustwa czy ukrycia własnych niepowodzeń.

- jest bardzo ciekawe świata, otwarte na nowe doświadczenia.

- ,, Moje” jest dla nich bardzo ważne, ,, Twoje” zupełnie się nie liczy, nie mogą zrozumieć dlaczego ktoś inny miałby mieć więcej niż one, albo ktoś miałby mieć to czego one by chciały.

- nie zawsze mówią prawdę, szczególnie jeśli chce się je skłonić do przyznania się do winy.

Uczucia dziecka w tym wieku zaczynają dopiero nabierać społecznego

charakteru. Obserwujemy początki takich reakcji emocjonalnych jak współczucie ,wdzięczność itp. Dzieci sześcioletnie nie potrafią jeszcze werbalizować swoich przeżyć, najczęściej wyrażają je w działaniu.

W zakresie rozwoju społecznego dziecko 6-letnie chętnie współdziała w grupie rówieśników, umie podporządkować się regułom zabawy, i poleceniom słownym. Zaczynają kształtować się u niego zainteresowania szkolne i poczucie obowiązku.

Tak więc 6-latek przejawia żywe zainteresowanie światem przyrody; roślin, zwierząt, oraz niektórymi aspektami życia społecznego; zawodami czy pracą ludzką.

Ulubiona formą spędzania czasu jest nadal zabawa. Zabawy sześciolatków są bardzo urozmaicone, organizowane w zespole kilkorga dzieci. Rozwijają się wydatnie gry i zabawy dydaktyczne: umysłowe i ruchowe – z regułami, których dzieci coraz pilniej przestrzegają.

Reasumując dziecko w rozwoju społeczno –emocjonalnym osiągnęło dojrzałość do podjęcia nauki w szkole gdy:

Rozwój społeczny

- szybko odnajduje się w grupie rówieśniczej

- komunikat kierowany do grupy przyjmuje do siebie

-prawidłowo nawiązuje kontakty z rówieśnikami i nauczycielami

- potrafi współżyć w zespole

-przestrzega norm i zasad

- chętnie się uczy

- jest odpowiednio zmotywowany

- słucha bez przerywania wypowiedzi

-jest samodzielny w samoobsłudze

-rozpoznaje co jest dobre a co złe( np. przywłaszczanie cudzych rzeczy)

-cieszy się sukcesami innych

-podejmuje działania na rzecz innych

-szanuje autorytet nauczyciela

-jest zdyscyplinowany

-utrzymuje porządek, dba o swoje rzeczy

Rozwój emocjonalny

- panuje nad emocjami, kontroluje je

- reaguje adekwatnie do sytuacji( bez złości, lęku)

-radzi sobie z porażką

- jest spokojny i zrównoważony

- jest wytrwały, systematyczny, obowiązkowy

- prawidłowo reaguje na pozytywne i negatywne uwagi

-otwarty na kontakty

Komunikacja interpersonalna (rodzic- dziecko)

Umiejętność porozumiewania się ze swoim dzieckiem to najważniejsza umiejętność rodziców. Kiedy dzieci wiedzą, że mogą porozmawiać z rodzicami o swoich sprawach, czują, że są ważne i kontrolują sytuację. Dobra komunikacja jest podstawą uczenia dzieci samooceny, rozwiązywania problemów i współpracy z innymi.

Porozumiewanie się z dziećmi może mieć charakter otwarty lub zamknięty. Rodzice czasami zamykają komunikację z dzieckiem, gdyż nie radzą sobie z silnymi emocjami, zawodząc oczekiwania dzieci.

Aby komunikacja z dziećmi była otwarta i skuteczna muszą one czuć, że rodzice słuchają ich z pełną szczerą uwagą. Jeżeli dzieci obawiają się, że próba rozmowy z rodzicem wywoła potok krytycznych uwag, po prostu rezygnują, zamykają się.

Komunikację zamkniętą podtrzymują negatywne style zachowań rodziców:

Rodzic autorytarny:

Rodzic przyjmujący ten styl komunikacji jest bardzo zajęty utrzymywaniem kontroli. Taki rodzic stosuje rozkazy, żądania lub groźby, komunikuje w ten sposób aby dziecko pozbyło się uczuć, które postrzega jako niepotrzebne lub niechciane.

,, Nie przejmuj się, nie ma powodu do płaczu”

,, Nie musisz się tak czuć”

,, Nie waż się podnosić na mnie głosu”

Autorytarni rodzice często przerywają swoim dzieciom i lekceważą je .np:

M.

Młoda damo przyjdź tu i pomóż mi zmywać naczynia

D.

Ale mamo, właśnie odrabiam lekcje, mogę najpierw skończyć?

M.

Nie obchodzi mnie co właśnie robisz. Powiedziałam, żebyś tu w tej chwili przyszła i mi pomogła.

Ten styl komunikacji jasno pokazuje, że rodzic przywiązuje małe znaczenie do tego, co dziecko czuje, myśli i robi. Przyjmuje zasadę, według której rodzic- większy, silniejszy i

mądrzejszy ma ważniejsze potrzeby niż dziecko. Umniejsza w ten sposób potrzeby dziecka i pokazuje mu komunikat, że nie interesuje go to co dziecko ma do powiedzenia.

Rodzic pouczający:

Taki rodzic zamyka proces komunikacji, przechodząc od razu do wygłaszania kazania. Ulubione słowo rodzica pouczającego to powinieneś. Najważniejsze jest dla niego to aby doznawać tylko właściwych uczuć. Zdania wypowiadane przez takiego rodzica to:

,, Nie powinieneś się tak czuć- wiesz, że nie o to mi chodziło”

,, Nie powinieneś być taki znudzony- dziś taki piękny dzień”

Ten styl komunikacji zamyka proces porozumiewania się między rodzicem a dzieckiem, bo mówi się dziecku co ma czuć i mówić. Nikt nie lubi ciągłych pouczeń.

Rodzic obwiniający:

Taki rodzic dokłada wszelkich starać, by dziecko wiedziało o ile jest on ważniejszy od niego. Podstawowym celem takiego rodzica jest skłonienie dziecka, by zrozumiało, że rodzic jest starszy, mądrzejszy i zawsze ma rację. Rodzic obwiniający wypowiada zazwyczaj takie zdania:

,,Wiedziałem, że tak się stanie”, ,, Gdybyś tylko mnie posłuchał”,

Czasami rodzic obwiniający, żeby postawić na swoim , wybiera sarkazm, obelgi i poniżanie. Takie techniki nie tylko wywyższają rodzica ale też pomniejszają wartość dziecka. Oto niektóre przykłady takich zdań.

,, Potrafisz być taki głupi”

,, I co zrobiłeś tym razem”

Dzieci rodziców posługujących się takim stylem komunikowania się zastanawiają się czy dyskutować z nimi o czymkolwiek. Uczą się , że cokolwiek zrobią i tak nie będzie wystarczająco dobre.

Rodzic bagatelizujący:

Ten typ rodzica obawia się zaangażowania uczuciowego lub bywa zbyt zajęty innymi sprawami. Niestety taki styl komunikacji powoduje, że dzieci czują, iż rodzic tak naprawdę nie słucha ich, lub nie przejmuje się nimi i ich nie rozumie.

Typowe wypowiedzi rodzica bagatelizującego to:

,, To nic wielkiego; po prostu otrząśnij się z tego”

,, Jutro będzie lepiej”

,, To tylko taki okres, przejdzie ci”

Sztuka słuchania:

Aby zapewnić otwartą komunikację ze swoimi dziećmi, rodzice muszą nauczyć się być dobrymi słuchaczami. Bycie słuchaczem to nie bierna, lecz bardzo aktywna postawa. W brew pozorom wymaga ona trochę wysiłku.

Pierwszy krok to wyjaśnienie dzieciom, że rodzice są po to aby ich słuchać. Słuchanie to powinno być aktywne a nie bierne( rodzic jednocześnie ogląda telewizję i słucha dziecka).

Przez codzienny stres i napięcie, którego doświadczają rodzice, łatwo zaniedbać dziecko lub tylko biernie je wysłuchać. Jeśli w danym momencie rodzic nie jest w stanie poświęcić dziecku całej uwagi, to wystarczy zatrzymać się na chwilę i krótko odpowiedzieć na jego pytanie. Możemy powiedzieć ,, kochanie mamusia jest teraz zajęta, czy możemy porozmawiać za 15 minut.” Niż słuchać połowicznie. Dziecko będzie wiedziało, że mama czy tata przywiązują wagę do tego, co ma ono do powiedzenia, i że poświęcą mu trochę czasu później. Jeśli dziecku uda się poczekać określony czas

Pamiętaj

aby powiedzieć mu jak bardzo doceniasz jego cierpliwości.

Uważne słuchanie:

Kolejny krok do otwartej komunikacji to uważne słuchanie. Opiera się ono na dwóch poziomach:

treściowym i emocjonalnym.

Poziom treściowy danej komunikacji, to faktyczny temat omawianej sprawy.

Poziom emocjonalny stanowią ukryte uczucia związane z treścią.

Uznanie emocjonalnej treści konwersacji staje się istotną umiejętnością słuchania szczególnie w oczach dzieci, którym trudno zidentyfikować i zwerbalizować swoje emocje. Jeśli dzieci wiedzą ,że są wysłuchane i rozumiane, czują się doceniane i chcą kontynuować rozmowę.

Dzięki gotowości na rozmowę z dziećmi i byciu dobrym słuchaczem, możemy stworzyć dziecku atmosferę sprzyjającą poczuciu bezpieczeństwa i zaufaniu potrzebnemu do skutecznej i otwartej komunikacji.

Komunikacja niewerbalna:

Uwrażliwienie na niewerbalne komunikaty wysyłane przez dziecko może rodzicom wiele powiedzieć o ich nastroju, uczuciach i aktualnym stanie umysłu. Dzieci również są wyjątkowo wrażliwe na niewerbalne sygnały wysyłane przez rodziców.

Oto przykłady reakcji na sygnały niewerbalne wysyłane przez dzieci:

,, Twoje wywracanie oczu sugeruje, że się nie zgadzasz. Mam rację?”

,, Wydajesz się bardzo zadowolony z siebie” ( reakcja na śmiech)

,, Widzę, że jesteś sfrustrowany tym, że nie bawisz się z Tomkiem. Chcesz o tym porozmawiać?”

Ważne jest również niewerbalne zachowanie samych rodziców. Nic szybciej nie zablokuje dziecka niż rodzic mówiący: ,, Ja słucham” w sytuacji kiedy ewidentnie widać, że jego uwaga skupiona jest na czymś innym.

Kilka porad dotyczących komunikacji niewerbalnej:

- przerwij swoje zajęcie i skup na dziecku całą uwagę

- utrzymuj stały kontakt wzrokowy

- pochyl się ku dziecku, szczególnie jeśli mówi coś, co jest dla niego bardzo ważne

- unikaj przerywania

- od czasu do czasu potakuj

-uśmiechaj się w odpowiednich momentach, aby pokazać dziecku, że rozmowa z nim nie jest dla ciebie obciążeniem

-niekiedy zwykłe ,,Mmm” pozwala dziecku zauważyć, że aktywnie się mu przysłuchujesz

Zaburzenia emocjonalne dzieci- sytuacje trudne, jak sobie z nimi radzić?

Zaburzenia emocjonalne u dzieci stają się coraz powszechniejszym zjawiskiem. Rodzice i wychowawcy często nie wiedzą, czy zachowanie ich dziecka mieści się jeszcze w granicach normy, czy też jest sygnałem o początkach rozwoju zaburzenia.

1.Dzieci nerwicowe:

Podstawowym objawem i źródłem nerwicy jest

lęk

- czyli silny stan napięcia z towarzyszącym mu poczuciem bezsilności i zagrożenia. Dziecko w celu uniknięcia przeżywania lęku uruchamia mechanizmy obronne np. u dziecka bojącego się iść do szkoły mogą być bóle brzucha, wymioty i podobne symptomy nerwicowe. Najczęstsze lęki u dzieci to: lęk przed ciemnością, przed groźnymi zjawiskami przyrody, przed zwierzętami czy też lęki nocne- które wywoływane są często silnymi przeżyciami, wzruszeniami, niepokojami, niepowodzeniami przeżytymi w szkole.

CZEGO NIE WOLNO ROBIĆ KIEDY DZIECKO SIĘ BOI:

- wyśmiewać się z jego lęków

- zawstydzać go przed innym- zmuszać go do stawiania czoła lękotwórczej sytuacji, dopóki samo nie jest jeszcze do tego gotowe i dopóki nie będziecie mieli pewności, że postępujecie właściwie

- niecierpliwić się

- zakładać, że wasze dziecko boi się z waszej albo z własnej winy

- uważać, że w tych lękach jest coś złego, nienormalnego

CO NALEŻY ROBID, KIEDY DZIECKO SIĘ BOI:

- zrozumieć jego lęk

- pamiętać, że samo z niego wyrośnie

- pozwolić, przynajmniej na jakiś czas, na unikanie budzącej lęk sytuacji, zanim podejmie się próby oswojenia z nią dziecka

Najlepsza jest metoda ,, małych kroków”. Jeżeli dziecko ma lęk wysokości, wchodźcie z nim najpierw na najniższe piętra. Jeżeli boi się psów kupcie mu najpierw szczeniaka. ( Takie stopniowe nie zawsze jednak się sprawdza, niektóre dzieci muszą zrobić od razu ten wielki krok).

Moczenie mimowolne:

Kolejne zaburzenie dziecięce, występuje częściej u chłopców niż, u dziewczynek. W 90% ma podłoże psychogenne. Związane jest to w dużej mierze z nieprawidłowościami w środowisku rodzinnym. Dziecko zaczyna się moczyć gdy w jego otoczeniu pojawiają się sytuacje zbyt dla niego trudne np. groźba utraty rodziców, przemoc, zaostrzenie stawianych dziecku wymagań.

W postępowaniu z dzieckiem moczącym się nie należy wzbudzać w nim poczucia winy. Powinno nabrać wiary we własne siły i poczucie pewności.

- nie wolno krzyczeć na dziecko ani zawstydzać go

Zaburzenia łaknienia:

Nerwicowy brak apetytu występuje u dzieci często, będąc przyczyną wielu sytuacji konfliktowych w domu. Jest jednocześnie skutkiem błędów wychowawczych i wywołuje nowe błędy( np. nadmierna koncentracja uwagi na jedzeniu, straszenie dziecka). Zaburzenia

apetytu mogą być reakcją na trudną sytuację domową dziecka( obniżone poczucie bezpieczeństwa). Anoreksja bywa też wyrazem niechęci do rodziców, jak też chęcią zwrócenia na siebie uwagi.

Jąkanie:

Zaburzenie mowy, może pojawić się nagle pod wpływem urazu psychicznego, bądź w efekcie długotrwałych sytuacji stresowych.

Tiki:

Najczęściej spotykane postacie tików to mruganie oczami, grymasy twarzy, podrzucanie lub wyciąganie ramion. W wieku szkolnym pojawiają się rzadko, ich występowanie świadczy o poważnych zaburzeniach emocjonalnych.

2. Dzieci zahamowane psychoruchowo:

To dzieci lękowe z obniżona aktywnością i trudnościami w nawiązaniu kontaktów społecznych. Nauczyciele często rezygnują z prób zbliżenia się do dzieci nieśmiałych pozostawiając je samym sobie. Bardzo ważne jest aby zapewnić dziecku poczucie bezpieczeństwa poprzez akceptację go takim jakie jest, bez oceniania, zawstydzania, wypychania na siłę.

3. Dzieci obojętne uczuciowo:

Są to dzieci, które nie potrafią nawiązywać kontaktów uczuciowych dorosłymi i rówieśnikami oraz współodczuwać radości i smutków innych osób. Istotą związku między dzieckiem a rodzicem jest silna pierwotna potrzeba przywiązania dziecka. Pozbawienie kontaktu z matką jest silnym patogennym czynnikiem zaburzający rozwój emocjonalny dziecka(choroba sieroca). Nasilający się lęk przed rozstaniem jest wiodącym motywem chorobotwórczym. Zatem nienawiązywanie kontaktów emocjonalnych z innymi można uznać u dzieci z chorobą sierocą za mechanizm obronny przed następnymi, ewentualnymi zerwaniami więzi uczuciowych. Często jest to odpowiedź na niezaspokojenie potrzeby miłości i przywiązania.

4. Dzieci nadpobudliwe:

Reakcje tych dzieci są nieproporcjonalnie silne do działającego bodźca. Pobudzenie, aczkolwiek silne trwa jednak krótko. W efekcie SA to dzieci męczliwe , niewytrwałe w działaniu. Dla ich rozwoju szczególnie niekorzystne jest wychowywanie niekonsekwentne. Zmienność wymagań i ocen postępowania dziecka powodują, że nie może on korzystać z nabytych doświadczeń. Jego reakcje są więc gwałtowne, nieoczekiwane. Dorośli powinni reagować na ich zachowanie spokojnie i cierpliwie oraz starać się aby nie dostarczać dziecku zbyt dużo bodźców.

Co robić

- zrozumienie i akceptacja potrzeby ruchu dziecka

- nie krzyczymy na szalejące dziecko

- nie karzemy za nieznośne zachowanie

- nie oskarżamy za złą wolę i nieposłuszeństwo( szczególnie błędne jest karanie poprzez zakaz wyjścia na dwór, czy grania w piłkę) nie zaspokajają one bowiem tak dużej potrzeby ruchu

- zaspokojenie potrzeby ruchu w sposób akceptowany społecznie; wskazane są gry zespołowe, pływanie, jazda na rowerze, narty łyżwy. Zajęcia ruchowe powinny odbywać się systematycznie i pod kontrolą dorosłego

- stały rytm dnia tzn. o tej samej porze zabawa, odrabianie lekcji, sen

- przed nocnym wypoczynkiem dzieci powinny być wyciszane; czytanie rysowanie, opowiadanie bajek

- określenie zasad i przestrzeganie ich

To dzieci, które wywołują konflikty, biją inne dzieci, przedrzeźniają lub przezywają, skarżą, męczą zwierzęta lub niszczą przedmioty. Agresja jest z reguły reakcją na frustrację, zachowaniem naśladowczym lub zachowaniem instrumentalnym, jeśli służy dziecku do realizacji jakiegoś celu. Celem agresji może być też chęć zwrócenia na siebie uwagi. Od reakcji dorosłych zależy czy ten sposób postępowania utrwali się u dziecka. Dzieci agresywne powinny być przede wszystkim otoczone miłością i serdecznością bez względu na formy zachowania dziecka.

Trzy formy wyrażania złości przez dzieci:

Łagodne

; dąsanie się, bierny opór, sprzeciw, krzywienie się

Demonstracja i prowokacja

; głośny krzyk, wymachiwanie rękami, kopanie nogami, rzucanie się na ziemię, przezywanie

Ostre

, burzliwe;

atakowanie, bicie, niszczenie rzeczy

Gniew i tendencje agresywne powstają u dziecka gdy:

- chce zrobić coś czego mu nie wolno, co jest zabronione

- gdy musi zrobić coś na co nie ma ochoty

- gdy oczekuje uznania, uwagi a jest odtrącone

Zadaniem wychowania nie jest hamowanie wszelkich przejawów agresji dziecka ale skierowanie ich z drogi aspołecznej na prospołeczną, uczenie umiejętności otwartej obrony swych przekonań, podejmowania rywalizacji sportowej, w nauce.

Wyładowanie agresji nie pomoże dziecku agresywnemu uwolnić się od nagromadzonej w nim agresji- wręcz przeciwnie- ulga jaką odczuje będzie go motywowała do powtarzania takich zachowań.

Karanie agresji powoduje wystąpienie obok gniewu, lęku przed karą. Dziecko wówczas hamuje wyłącznie otwarte formy agresji. Pojawia się frustracja, gniew i w konsekwencji zachowania agresywne. Istnieje duże prawdopodobieństwo przeniesienia agresji np. na teren przedszkola.

Wpływ środowiska rodzinnego na przejawianie zachowań agresywnych dzieci:

-stwierdzono związek między brakiem ciepła oraz zaangażowania w sprawy dziecka a jego późniejszymi tendencjami do agresji

- postawa przyzwalająca i tolerancyjna wobec dziecka połączona z brakiem ustalenia jasnych granic wobec agresywnego zachowania

- rodzice nie znoszący sprzeciwu,,, dziecko nie ma głosu’’ używający takich metod jak; bicie, brutalne zachowanie, wybuchy gniewu.

Zalecenie dla rodziców w związku z powyższym:

- stworzenie spokojnej, życzliwej, ciepłej atmosfery w domu

- wprowadzenie jasnego i konsekwentnie przestrzeganego systemu reguł i zasad

- systemu praw i obowiązków

Jak osiągnąć zmianę w zachowaniu dziecka:

- poprzez uważne słuchanie tego co do nas mówi

- poprzez nauczenie rozpoznawania i nazywania przeżywanych emocji

- poprzez akceptowanie jego uczuć, co nie oznacza akceptacji dla jego zachowań np. ,,rozumiem, że jesteś wściekły na kolegę , ale nie zgadzam się na bicie. Powiedz mu jak bardzo jesteś zły słowami a nie pięściami”

- poprzez pomoc w zapanowaniu nad emocjami w przeżyciu i nauczeniu się kontrolowanych sposobów odreagowania napięcia emocjonalnego np. wręczamy rozzłoszczonemu dziecku kartkę papieru mówiąc: ,, pokaż mi jak bardzo jesteś zły, narysuj lub opowiedz co cie tak zdenerwowało”

- poprzez rozwiązywanie problemów dziecka w momencie jego wyciszenia.